Bản lĩnh của người chủ – đôi khi chỉ đơn giản là đừng đẽo cày giữa đường

Rất nhiều doanh nghiệp không thất bại vì thiếu tiền, thiếu nhân sự hay thiếu ý tưởng. Họ thất bại vì một lý do ít được nói thẳng: đổi hướng quá nhiều. Hôm nay làm theo người này, ngày mai nghe theo người khác. Mỗi lời góp ý là một lần chỉnh. Mỗi lần chỉnh là một lần phá cấu trúc cũ. Và cuối cùng, cái cày chưa kịp xong đã… gãy.

Câu chuyện “đẽo cày giữa đường” không chỉ là một thành ngữ dân gian. Nó phản ánh rất đúng thực trạng của nhiều chủ doanh nghiệp hiện nay – đặc biệt là những người đang trong giai đoạn tăng trưởng, chịu áp lực từ thị trường, đối tác, nhân sự và cả kỳ vọng của chính mình.

Bài viết này không nói về sự bảo thủ. Nó nói về bản lĩnh giữ trục – một năng lực sống còn của người làm chủ.

Đẽo cày giữa đường – căn bệnh phổ biến của doanh nghiệp

Hình ảnh người thợ đẽo cày giữa đường rất quen thuộc: ai đi ngang cũng góp ý. Người thì bảo mũi cày phải cong hơn, người khác lại chê cán cày chưa chuẩn. Mỗi lời đều có lý. Người thợ nghe hết, sửa hết. Kết quả là cái cày chẳng ra hình thù gì.

Trong kinh doanh, rất nhiều chủ doanh nghiệp đang ở đúng vị trí đó. Thấy đối thủ làm marketing kiểu này, mình đổi theo. Thấy một chuyên gia góp ý chiến lược khác, mình chỉnh lại. Nghe nhân sự than khó, mình nới quy trình. Nghe khách hàng chê giá, mình hạ biên lợi nhuận.

Mỗi quyết định đều có lý do. Nhưng điều nguy hiểm nằm ở chỗ: người đưa ra ý kiến thì không phải người chịu trách nhiệm cuối cùng. Người ở lại với hậu quả là chủ doanh nghiệp.

Vấn đề không phải là nghe nhiều, mà là không giữ trục

Nhiều người nhầm lẫn giữa việc “lắng nghe” và “để bị kéo đi”. Một người chủ giỏi không phải là người bịt tai trước mọi góp ý. Nhưng cũng không phải là người ai nói gì cũng làm theo.

Bản lĩnh của người chủ nằm ở khả năng giữ được một cái trục tư duy nhất quán. Trục đó có thể là:

• tầm nhìn dài hạn,

• triết lý kinh doanh,

• mô hình vận hành,

• hoặc giá trị cốt lõi mà doanh nghiệp theo đuổi.

Nghe để tham khảo, để soi lại quyết định của mình. Nhưng không đổi hướng chỉ vì thị trường rung lắc một chút. Nếu mỗi biến động nhỏ đều khiến bạn đổi chiến lược, thì doanh nghiệp sẽ không bao giờ đủ thời gian để một hướng đi phát huy tác dụng.

Rất nhiều kế hoạch không sai – chỉ là chưa kịp đúng

Một sai lầm phổ biến của chủ doanh nghiệp là đánh giá kế hoạch quá sớm. Làm được vài tháng không thấy kết quả là bắt đầu nghi ngờ. Bắt đầu chỉnh. Rồi bỏ.

Trong khi thực tế, rất nhiều chiến lược cần thời gian để ngấm. Thị trường không phản hồi ngay lập tức. Hệ thống cần độ trễ. Nhân sự cần thời gian thích nghi. Khách hàng cần lặp lại đủ nhiều lần để tin.

Nhưng vì thiếu kiên nhẫn, chủ doanh nghiệp tự tay phá bỏ kế hoạch trước khi nó kịp cho kết quả. Sau đó, lại quay về điểm xuất phát, với cảm giác quen thuộc: “Chắc là do cách làm chưa chuẩn”.

Vấn đề không nằm ở việc bạn làm sai. Vấn đề nằm ở chỗ: bạn không cho cái đúng đủ thời gian để xuất hiện.

Đẽo cày giữa đường thường xuất phát từ nỗi sợ

Ít ai thừa nhận, nhưng gốc rễ của việc đổi hướng liên tục thường là nỗi sợ sai. Sợ mình chọn nhầm. Sợ đi sai đường. Sợ mất cơ hội. Sợ tụt lại phía sau.

Vì sợ, nên muốn nghe thêm. Nghe thêm nữa. Và càng nghe nhiều, càng khó chọn. Cuối cùng, không có quyết định nào được theo đến cùng.

Trong khi đó, kinh doanh chưa bao giờ là trò chơi của những quyết định hoàn hảo. Không có lựa chọn nào đúng 100%. Chỉ có những lựa chọn được cam kết đủ lâu mới có cơ hội chứng minh là đúng.

Bản lĩnh là dám chọn và dám chịu

Bản lĩnh thật sự của người chủ không nằm ở việc luôn đúng. Nó nằm ở khoảnh khắc bạn dám nói:
“Tôi nghe rồi. Nhưng tôi chọn đi theo hướng này, và tôi chịu trách nhiệm.”

Câu nói đó không dễ. Nó đồng nghĩa với việc bạn chấp nhận rủi ro, chấp nhận bị phán xét, chấp nhận có thể sai. Nhưng đó là cái giá phải trả cho quyền làm chủ.

Không phải cứ cứng đầu là bản lĩnh. Cứng đầu mà không có nền tảng thì chỉ là bảo thủ. Nhưng không có một lõi niềm tin để bám vào, doanh nghiệp sẽ mãi chạy theo gió.

Người góp ý xong sẽ quay về cuộc sống của họ. Còn bạn là người ở lại, gánh hậu quả của từng quyết định.

Chọn một hướng đủ phù hợp – và cho nó thời gian

Điều quan trọng không phải là chọn hướng “tốt nhất”, mà là chọn hướng:

• đủ hợp với nguồn lực hiện tại,

• đủ đúng với tầm nhìn dài hạn,

• đủ thực tế để triển khai đến nơi đến chốn.

Sau khi đã chọn, việc quan trọng nhất không phải là chỉnh sửa liên tục, mà là cho nó thời gian để chứng minh. Thời gian không phải để chờ may mắn, mà để đo lường, điều chỉnh có kiểm soát, và học từ dữ liệu thực tế.

Trong rất nhiều trường hợp, chỉ cần làm được điều đó, bạn đã đi trước rất nhiều người rồi.

Đẽo cày giữa đường không phải là lỗi của người thiếu thông minh. Nó là cái bẫy của những người quá muốn làm đúng, quá sợ làm sai.

Bản lĩnh của người chủ đôi khi không nằm ở việc nghĩ ra chiến lược mới, mà nằm ở việc không phá chiến lược cũ quá sớm. Biết nghe, nhưng không bị kéo đi. Biết điều chỉnh, nhưng không đánh mất trục.

Chọn một hướng đủ phù hợp. Giữ nó đủ lâu. Và chịu trách nhiệm đến cùng.

Trong rất nhiều trường hợp, đó đã là bản lĩnh lớn nhất của một người làm chủ.

#banlinh #vinhtetuong